Interview in personeelsblad PIB

‘Ik word opgeleid tot een eerste hulp stemdokter’

CVI nov 2014 1Elise Zijlstra is, naast communicatie adviseur, trainer en coach, sinds vijf jaar de meer dan bezielend leider van ons provinciale KOORbusiness.

In haar streven om alles wat met zang te maken heeft nog verder te vervolmaken, volgt zij nu een driejarige opleiding Complete Vocal Technique (CVT) in Kopenhagen. Ze wordt opgeleid tot zangdocent waarin er veel aandacht is voor de eigen zangtechniek. “Je moet als docent namelijk alles voor kunnen doen aan je leerling.”

Toelatingseisen zijn: minimaal 26-jarige leeftijd en zangtalent. Voor toelating is een auditie wel vereist. Elise: “In mijn geval was het handig dat ik al een eigen cd had. Aan de hand daarvan ben ik aangenomen.” Oprichtster van het instituut is Cathrine Sadolin. Zij kreeg jaren geleden last van haar stem en is samen met artsen en logopedisten nagegaan wat er zoal gebeurt met en in je strottenhoofd. Wat gebeurt er met stembanden wanneer je hoog of laag zingt? Uitkomsten van deze onderzoeken werden internationaal gepubliceerd in medisch- wetenschappelijke tijdschriften. Bij goede toepassing van de geleerde technieken gaat men er van uit dat je alles kunt zingen zonder dat je last krijgt van je stem of hees wordt.”

Om de studie te doorlopen reist Elise gedurende drie jaar, zes keer per jaar, van donderdag t/m zondag naar Kopenhagen. Ze doet dat geheel op eigen kosten en in haar eigen tijd, mede dankzij een paar sponsoren. “En die zijn overigens nog steeds welkom”, zegt ze er lachend achteraan.

gevoel
“Ik kan nu zang technisch al veel meer dan ik ooit kon. Het is niet alleen zangtechniek wat we gedoceerd krijgen maar ook bijvoorbeeld pedagogiek, didactiek en anatomie. Gevoel overbrengen met mimiek, handen en voeten. Een strottenhoofd tekenen en met een replica knutselen om te zien hoe alles werkt. In mijn groep zitten de Chantal Janzen van Oostenrijk, een Duitse professor die een conservatorium leidt en veel mensen die al jaren les geven. Uit Polen, Liechtenstein, Canada, Amerika; ze komen overal vandaan om dit te leren.
Het is hard studeren, praktisch en theoretisch en heel veel thuis doen en voorbereiden voor het volgende seminar. Elke avond na het eten studeer ik een paar uur en in de weekends nog meer. Dat vraagt wel om een strakke discipline. Samen met twee Belgische studenten uit Antwerpen heb ik ook nog een aparte studiegroep. Mijn sociale leven wordt hierdoor tijdelijk wel wat minder, maar iedereen snapt dat.”

hoge noot
Elise probeert aan de hand van voorbeelden uit te leggen wat er zoal gebeurt tijdens de studiebijeenkomsten. “Als ik een hele hoge noot met volume wil zingen en het lukt niet? Dan kan het zijn dat ik beter een andere klinker zing, of iets meer moet lachen of juist net wat meer ademsteun moet toepassen, of wat moet variëren met de stand van mijn strottenhoofd. Dan lukt het wel. Daarbij moet je ook altijd zo blijven zingen dat het gezond blijft voor je stem. Een Deense drama-docent geeft les in interpreteren van liedjes; wat voel je en hoe breng je dat over? In tegenstelling tot wat je zou verwachten, wordt ons ook geleerd om de stem juist niet te laten vibreren. Zo kan ik wel honderd voorbeelden geven. Het is echt zo te gek om allemaal mee te maken en natuurlijk sta ik er helemaal open voor, samen met alle andere meer dan enthousiaste, talentvolle cursisten.”

stemdokter
Er zijn 25 afgestudeerden in Nederland. Zij kunnen het dubbele tarief vragen van een ‘normale zangdocent’, puur vanwege het CVT-diploma. En er komen specifiek mensen op af. Ook op conservatoria worden CVT- mensen ingehuurd omdat men heel enthousiast is over deze methode die echt snel resultaat geeft. “En ik word daarnaast nog eens opgeleid tot een soort trauma of eerste hulp- stemdokter. Als een artiest helemaal in de rats zit omdat zijn of haar stem het vlak voor een optreden begeeft, kunnen ze me invliegen en zorg ik dat binnen een half uur alles weer helder en fris klinkt.”

zangschool
Er gaat een hele andere wereld voor Elise open. De cursisten zijn geen concurrenten maar helpen elkaar. “Iedereen heeft respect voor elkaar en geniet van elkaars specifieke muzikaliteit, interpretatie en stemgebruik. En na afloop van een cursusweek gaan we weer allemaal naar ons eigen land om het geleerde in praktijk te brengen.”
Ooit nog een keer een eigen zangschool stichten is Elise’s ultieme doel. De weg daar naar toe is nog best lang maar dat vindt ze helemaal niet erg. “Deze drie fantastische jaren pakt niemand me meer af en het is geweldig; ik krijg er zo veel energie van. Super!

Jan Roosen